Türkiye'de şu sıralar sağlık çalışanları, 2 doz Sinovac aşısı üzerine 3. doz olarak Biontech olmaya başladılar. COVID-19 aşılarında 3. dozlar önümüzdeki günlerde daha çok konuşulacağa benziyor.

Antijenik karakteri yüksek olan mikroorganizmanın çeşitli yollarla (uv, ısı, kimyasal uygulamasıyla) inaktive edilmesiyle elde edilir. canlı aşılara (yani çiçek, kabakulak gibi) göre immün sistemi uyarıcı etkisi daha zayıf olduğu için ajuvant dediğimiz yardımcı maddelere tutundurularak vücuda verilir. bu aşılar genellikle humoral yanıtı uyarırlar. yani vücutta bulunan b lenfositleri aracılığı (onların plazma hücrelerine dönüşmesiyle) ile antikor oluştururlar. bu aşılar hücre içine girmezler; kombine edilmeye müsait aşılardır. enfeksiyon oluşturmazlar, aşılılardan aşısızlara geçen bir taşıyıcılık yoktur (en çok düşülen hata: aşılandıysan sen şimdi taşıyıcısın demek). kas içi ve deri altı kullanılırlar. gebelerde kullanılırlar. muhafazaları kolaydır, stabiliteleri iyidir, bu da uzun raf ömrü demektir. ikinci rapelden sonra immünolojik hafıza oluştururlar. dezavantajlarına bakacak olursak; bağışıklık zayıf veya orta düzeyde olup geç başlar. büyük dozlar halinde en az iki defa uygulanır. aşı şayet iyi inaktive edilmezse enfeksiyonlara neden olur. adjuvanla kullanılması reaksiyonlara sebep olabilir. hücre içine giremedikleri için kolayca fagozitoza uğrarlar.
birleşik krallık bir gruba ilk doz astra zeneca, 2. doz biontech; diğer gruba da tam tersini yapacak. kontrol gruplarına ise iki aşıdan sadece birini 2'şer doz halinde uygulayacak. 12 hafta boyunca yan etkileri izleyecekmiş. denek sayısı 830 ve 50 yaş üzeri. avrupa'da başka ülkelerden de daha az sayıdaki örneklemlerle çalışmalar yapılıyor.